Nisan 1150 · Halep çevresi
II. Joscelin'in esareti
Urfa'nın son kontu II. Joscelin, 1150 baharında Antakya'ya giderken Nûreddin'in Türkmen müttefiklerince yakalandı. Halep'te gözleri kör edilerek hapsedildi ve 1159'da esarette öldü; kontluğun geri kalan kaleleri kısa sürede Bizans'a satıldı veya el değiştirdi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Urfa'nın 1144 ve 1146'da kaybından sonra II. Joscelin, Fırat'ın batısındaki Tell Bâşir merkezli küçük bir alanı yönetiyordu. Nûreddin, Anadolu Selçuklu sultanı Mesud ve Artuklu beyleri bu toprakları farklı yönlerden baskı altında tutuyordu.
Olayların seyri
Nisan–Mayıs 1150'de Joscelin, Antakya'ya giderken küçük bir eskortla yolda kaldı ve Nûreddin'in hizmetindeki Türkmenler tarafından yakalandı. Halep'e getirilerek gözleri kör edildi ve kalede hapsedildi.
Kocasının yokluğunda Kontes Beatrice, Kudüs kralı III. Baudouin'in onayıyla kalan kaleleri Bizans imparatoru I. Manuel'e sattı. Ancak Bizans bu kaleleri koruyamadı; Tell Bâşir 1151'de Nûreddin'in eline geçti.
Sonuçlar ve önemi
Joscelin'in esareti Urfa Kontluğu'nun fiilen sona erdiği an olarak kabul edilir. Joscelin dokuz yıl esarette kaldı ve 1159'da öldü. Oğlu III. Joscelin sonraki yıllarda Kudüs Krallığı'nda önemli bir baron oldu; o da 1164'te Hârim'de esir düşecekti.
Olay, Haçlı dönemi esaretlerinin her zaman fidyeyle sonuçlanmadığını, bazen siyasî bir rakibi kalıcı olarak etkisizleştirme aracına dönüştüğünü gösterir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis Joscelin'i ahlaken zayıf bir hükümdar olarak tasvir eder; bu yargı Urfa'nın kaybı için bir suçlu arama çabasının parçası olabilir. Süryani Mihail ve Ebü'l-Ferec, Joscelin'in esaretine ve ölümüne dair farklı ayrıntılar verir. İbnü'l-Kalânisî ve İbnü'l-Esîr yakalanmayı Nûreddin'in büyük başarısı olarak aktarır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.