25 Ocak – 19 Ağustos 1153 · Askalân
Askalân Kuşatması
Kral III. Baudouin, Fâtımî Mısır'ın Filistin'deki son kalesi Askalân'ı Ocak 1153'te kuşattı. Yaklaşık yedi ay süren kuşatma Ağustos 1153'te şehrin anlaşmayla teslimiyle sonuçlandı ve Kudüs Krallığı'nın güney sınırı Mısır'a doğru açıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Askalân 1099'dan beri Fâtımîlerin Kudüs Krallığı'na yönelik akınlarının üssüydü. Krallık 1130'larda şehrin çevresine Ibelin, Blanchegarde ve Beytülcibrin kalelerini inşa ederek onu kuşatma altına almıştı. 1150'de Gazze'nin Tapınakçılara verilmesiyle kuşatma halkası tamamlanmıştı. III. Baudouin, annesi Melisende'yle yaşadığı yönetim krizini 1152'de kendi lehine çözmüştü.
Olayların seyri
Kuşatma 25 Ocak 1153'te başladı. Krallığın bütün kuvvetleri, askerî tarikatlar ve hac mevsiminde gelen gemilerin taşıdığı askerler kuşatmaya katıldı. Haziran'da Fâtımî donanması şehre erzak ve asker getirdi, ancak kuşatma sürdü.
Ağustos'ta Tapınakçıların kuşatma kulesinin yakılması sırasında surda bir gedik açıldı. Willermus Tyrensis'e göre Tapınakçı üstat Bernard de Tremelay, ganimeti kendilerine ayırmak için gediği diğer birliklere kapattı ve şehre giren Tapınakçılar öldürüldü. Kısa bir moral çöküşünden sonra kuşatma sürdürüldü ve şehir 19 Ağustos'ta halkın mallarıyla Mısır'a gitmesi şartıyla teslim oldu.
Sonuçlar ve önemi
Askalân'ın alınması, Kudüs Krallığı'nın kıyı fetihlerini tamamladı ve krallığı Mısır'ın iç işlerine müdahale edebilecek konuma getirdi. Şehir Jaffa kontluğuyla birleştirilerek kralın kardeşi Amaury'ye verildi. Ancak aynı yıllarda Nûreddin'in Dımaşk'ı alması, krallığın kuzeydeki tampon bölgesini ortadan kaldırdı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis kuşatmanın en ayrıntılı kaynağıdır; Tapınakçıların açgözlülüğüne dair anlatısı, onun askerî tarikatlara karşı eleştirel tutumunu yansıtabilir. İbnü'l-Kalânisî ve İbnü'l-Esîr şehrin teslimini ve Mısır'daki iç çekişmeleri aktarır. Teslim tarihi bazı kaynaklarda 22 Ağustos olarak geçer.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.