ö. 1257 · Mısır hükümdarı ve Memlük geçiş döneminin merkezî aktörü
Şecerüddür
Diğer adları · Shajar al-Durr
Yedinci Haçlı Seferi sırasında Mısır yönetimini sürdüren ve Eyyûbîlerden Memlüklere geçişte belirleyici olan hükümdar.
BİYOGRAFİK DOSYA
Yaşamı ve tarihsel rolü
Hayatı ve siyasî çevresi
Köle kökenliydi ve Sultan el-Melikü's-Sâlih Eyyûb'un câriyesi, ardından eşi oldu. Saray yönetiminde etkiliydi; sultanın 1249'daki ölümünü emirlerle birlikte gizleyerek savaş şartlarında devlet düzeninin korunmasını sağladı.
Haçlı Seferleri dönemindeki rolü
Mansûre savunması ve IX. Louis'nin esir alınması sırasında yönetim merkezinde bulundu. Turanşah'ın öldürülmesinden sonra 1250'de sultan ilan edildi; hutbe ve sikke kullandı. Abbâsî halifesinin ve Suriye Eyyûbîlerinin itirazı üzerine İzzeddin Aybek'le evlenerek tahtı devretti ancak siyasî etkisini sürdürdü.
Tarihsel önemi ve kaynak problemi
Şecerüddür'ün kısa saltanatı Memlük devletinin başlangıcı konusunda sembolik bir eşiktir. Kaynaklarda cinsiyeti, köle kökeni ve saray rekabeti üzerinden şekillenen anlatılar siyasî meşruiyet tartışmalarıyla birlikte okunmalıdır.
Biyografik bilgiler sayfada gösterilen kaynaklar ve bağlantılı olay dosyalarıyla ilişkilendirilmiştir. Tartışmalı tarihler yaklaşık olarak bırakılmış, eksik bilgiler tahminle tamamlanmamış ve geç dönem edebî ya da görsel tasvirleri çağdaş portre kabul edilmemiştir.