Vaka dizini/Zengîler ve İkinci Sefer

24–28 Temmuz 1148 · Dımaşk

Dımaşk Kuşatması

KuşatmaGeri Çekilme

İkinci Haçlı Seferi'nin orduları 24 Temmuz 1148'de Dımaşk'ı batısındaki bahçeler üzerinden kuşattı. Muînüddin Üner'in direnişi ve Nûreddin ile Seyfeddin'in yardıma gelme ihtimali karşısında ordu doğu tarafa geçti; dört gün sonra kuşatma kaldırıldı.

1148 Şam Kuşatması'nı betimleyen Ortaçağ minyatürü
Olay tasviri·Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Palmarea'da alınan karar üzerine Kudüs ordusu ile Fransız ve Alman kuvvetleri Taberiye ve Bâniyâs üzerinden Dımaşk'a yürüdü. Şehri yöneten Muînüddin Üner, Haçlı ordusunun yaklaştığını öğrenince Musul'daki Seyfeddin Gazi ve Halep'teki Nûreddin'den yardım istedi.

02

Olayların seyri

24 Temmuz'da Haçlılar şehrin batısındaki, su kanalları ve duvarlarla bölünmüş meyve bahçelerinden ilerleyerek şehir surlarına yaklaştı. Bahçelerdeki çarpışmalarda Dımaşk savunucuları ve gönüllüler ağır kayıp verdi; Mâlikî fakih Yusuf el-Fendelâvî de ölenler arasındaydı. Haçlılar suya ve erzağa yakın bu bölgede ordugâh kurdu.

Ancak savunucuların karşı saldırıları ve bahçelerdeki gerilla tarzı çatışmalar nedeniyle liderler 27 Temmuz'da ordugâhı surların daha zayıf olduğu düşünülen doğu tarafına taşıdı. Burada su ve erzak yoktu. Yardım ordularının yaklaştığı haberi gelince Haçlı liderleri 28 Temmuz'da geri çekilmeye karar verdi.

03

Sonuçlar ve önemi

Dımaşk'tan çekilme İkinci Haçlı Seferi'nin fiilen sonu oldu. Konrad'ın Askalân'a yönelik bir girişim önerisi de karşılık bulmadı. Başarısızlık, Batılılar arasında Kudüs baronlarının Dımaşk'tan rüşvet aldığı suçlamasına yol açtı.

Dımaşk'ta kuşatma Nûreddin'in itibarını artırdı ve şehrin Kudüs'le ittifakına duyulan güveni zayıflattı. Altı yıl sonra Nûreddin Dımaşk'ı yönetimine aldı.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

İbnü'l-Kalânisî kuşatmanın günü gününe Dımaşk'tan tanığıdır. Willermus Tyrensis ordugâhın taşınmasını ihanete bağlar ve rüşvet iddiasını aktarır, ancak kimin rüşvet aldığını açıkça söylemez. Modern araştırmalar, kararın lojistik ve askerî zorunluluklardan kaynaklanmış olabileceğini ve ihanet anlatısının sonradan suçlu arayışının ürünü olduğunu vurgular.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.