Vaka dizini/Zengîler ve İkinci Sefer

7 Ocak 1148 · Honaz / Denizli

Honaz Dağı geçişi

MuharebeYürüyüş

VII. Louis'nin Fransız ordusu, Ocak 1148 başında Honaz Dağı (Cadmus) geçidinde öncü kolun emre uymayarak ilerlemesi sonucu ikiye bölündü. Selçuklu kuvvetleri savunmasız kalan ana kolu ağır kayıplarla dağıttı; kral güçlükle kurtuldu.

Honaz Dağı Muharebesi'ni betimleyen Ortaçağ minyatürü
Olay tasviri·Sébastien Mamerot, Passages d’outremer / Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Dorylaion'dan sonra Fransız ordusu, Alman kalıntılarıyla birlikte Ege kıyısı boyunca güneye, oradan da Menderes vadisi üzerinden Laodikeia'ya (Denizli) ilerledi. Laodikeia'dan Antalya'ya giden yol, Honaz Dağı'nın sarp geçitlerinden geçiyordu. Selçuklu kuvvetleri ordunun hareketini yakından izliyordu.

02

Olayların seyri

Kral, öncü kolu yöneten Geoffroy de Rancon'a dağın tepesinde ordugâh kurmasını emretti. Ancak Geoffroy, kolay bir yürüyüş olduğunu düşünerek geçidin ötesine indi. Arkadan gelen ağırlıklar ve hacılarla dolu ana kol, Selçuklu kuvvetlerinin hücumuna açık kaldı.

Dar geçitteki saldırıda birçok asker ve hayvan uçurumdan düştü veya öldürüldü. Odo de Deogilo'ya göre VII. Louis, atı öldürülünce bir kayaya tırmanarak saldırganları uzak tuttu ve karanlık çökünce ordusuna ulaştı.

03

Sonuçlar ve önemi

Bu felaketten sonra ordu disiplini Tapınak Şövalyeleri'nin Fransa'daki üstadı Everard des Barres'a bırakıldı; Tapınakçılar orduyu ellişer kişilik birliklere ayırarak Antalya'ya kadar düzenli bir yürüyüş sağladı. Antalya'da Louis ve soyluların çoğu gemilerle Antakya'ya geçti; gemi bulamayan hacıların büyük kısmı geride kaldı ve hastalık ile saldırılar sonucu yok oldu.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Olayın ana kaynağı, kralın yanında bulunan Odo de Deogilo'dur; anlatısı Bizans'a karşı sert ve Tapınakçılara karşı övgü doludur. Willermus Tyrensis de olayı aktarır. Muharebenin tam tarihi 6 veya 7 Ocak 1148 olarak verilir; geçidin kesin yeri tartışmalıdır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.